Devalüasyon Nedir?

Bir ülke parasının değerinin diğer ülke paraları karşısında değerinin düşürülerek açık veren ödemeler bilançosunun pahalılaşan ithalat ve ucuzlayan ihracat dengesi sayesinde döviz girişi sağlanarak kapatılmaya çalışılmasıdır.

Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde rastlanan bir durum olan cari açık devalüasyon yoluyla ithal mal fiyatlarını arttırıp yerli mallara olan talebi arttırarak döviz tasarrufu sağlar. Bunun yanında değeri düşen ülke parası ihracat rakamlarını arttırarak ülkeye döviz girişi sağlar. Ucuzlayan yerli ülke malları yabancı yatırımcının ilgisini çekerek ülkeye ikinci kez döviz girişini sağlar. Devalüasyonun olumsuz etkileri de mevcuttur ekonomi üzerinde .Bunlar;

  • Pahalılaşan ithal girdi malları fiyatlar üzerinde artış yaratır. Bu artış temel ihtiyaç malzemeleri üzerineyse bu konuda ek tedbirler alınmalıdır. Ayrıca pahalılaşan teknoloji ve sermaye mallarıda maliyet enflasyonu oluşturup fiyatlar genel düzeyinde artış yaşanır.
  • Devalüasyon yapılan ülkede ödemler dengesinde sorun varsa devalüasyon ülke parasının değerini düşürdüğü için dış borç kalemleri artış gösterecektir.
  • Döviz kurundaki yükselme ve dövize olan talep fiyat artışına neden olur. Bunu kırabilmek için faiz artışı yapılır. Bu da daha az üretim demek olduğu ndan ekonomide resesyon yani durgunluk yaşanır.

Devalüasyon kritik öneme sahip birkaç şeyin bir arada olması halinde çıkış yolu olarak görülebilir. Devalüasyon yapılan ülke ekonomisinde ithal malların ülke içerisinde ikame edilebilir özellikler taşıyor olması önemlidir. Bu sayede pahalılaşan ithal mallar yerine ülke içinde üretilen yerli mallar kullanılabilir. İhracat yapılan ürünlerin kolay üretebilen olması ve stoğunun bulundurulması da önemli bir konudur.Keynesyen düşünceye göre ekonomi eksik istihdam seviyesinde iken yani ülkede işsizlik ve eksik kapasite üretim varken artan talep üretim artışı şeklinde olacak, tam kapasite üretim varken talep artışı olursa bu da fiyat artışı şeklinde olacaktır. Dolayısıyla devalüasyon yapıldığında ülke içindeki ekonomik veriler önemlidir. Eğer işsizlik ve eksik kapasite üretim varsa artan talep ithal ikameci politikalarla aşılıp devalüasyon kazançlı hale gelir.

Devalüasyonun dış alacaklar ve dış borçlar üzerindeki etkileri nasıldır?

  • Devalüasyon sonrası ülkenin altın ve döviz şeklindeki dış alacakları artar
  • Artan döviz kuru dış borçlar üzerinde artışa sebep olarak  gider kalemlerinde çoğalma yaşanır. Bu noktada dış alacakların dış borçları karşılaması önemli olup tersi bir durum ülke ekonomisinde olumsuzluk yaratacaktır.
  • İç borçlarda kontrol edilebilir bir durum oluşturulabilmesi için devletin altın ve döviz stoğu bulundurup artan döviz kuru ile iç borçları karşılaması gerekir

Devalüasyon ülke ekonomisinin cari açık içerisinde olduğu dönemlerde başvurulan ve genellikle de az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin başvurdukları bir çözüm yoludur. Türkiye tarihi sayısız devalüasyonlara sahne olmuş mevcut cari açığı kapatmaya yönelik ekonomik tedbir paketleri ile aşılmaya çalışılmıştır.imf’den alınan kredi ile püskürtülmeye çalışılan cari açık Türkiye nin kredi notunda da düşüşe sebep olmuştur. Ülkedeki en son devalüasyon 2001 yılında yaşanmış olup dövize olan yoğun talep artan faizlerle karşılık bulmuş bu da imf’ den gelen 7.5 milyar dolarlık kredi ile aşılabilmiştir.

Devalüasyonlar ihracatın ithalatı karşıladığı ekonomilerde değil ithal girdilerin ihraç kapasitesini aştığı ekonomilerde yapılır. Buda hükümetlerin uyguladığı çeşitli para ve faiz politikaları ile aşılmaya çalışılır. Artan faizler fiyat artışını da beraberinde getirerek enflasyon gerçekleşir. Faiz ortamında ekonomi durgunluğa geçer. Devalüasyonlar istikrarsız ekonomileri kurtaracak bir çözüm olarak görülse de uzun vadede ana nedenler çözümsüz kaldıkça ekonomide istenilen rahatlama sağlanamayacaktır

Bir önceki yazımız olan Ziraat Bankası Doğrudan Borçlandırma Sistemi başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ