Fed Nedir?

İlk olarak 1923 yılında tarımda çalışanların kredilerini düzenlemek için federal reserve yasası ile bankalar topluluğu şeklinde kurulan Amerikan merkez bankası, 1929 yılında dünya ekonomik buhranının çıkmasıyla ihtiyacı karşılamadığı düşünülerek  başkan rooswelt’in geniş yetkiler vermesiyle bu bankalar topluluğunun bir araya getirdiği yeni bir yapılanma olarak fed oluşmuştur.

Fed, kısa adı FRS olan federal rezerve  system ile çalışır. Bu, oniki bölgenin merkez bankası ve birde yönetim kurulundan oluşur.Fed’in ülke ekonomisi için istihdamın sağlanması, döviz ve para piyasalarında istikrarlı bir hava ve hedeflenen büyüme rakamlarının sağlanması gibi beklentileri vardır. Fed ,bankaların son kredi mercii olmasının yani sıra sıkı yada  gevşek para politikaları uygular, bankaları denetler, döviz kuru ve enflasyon üzerinde etkisi olan faiz oranlarını belirler, altın ve döviz rezervlerini yönetir. Fed Amerikan ekonomisinin büyüklüğü ve doların ticari hayattaki konvertibl bir değer oluşu nedeniyle aldığı kararlar tüm dünya ekonomisi üzerinde ciddi etki yaratmaktadır. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde cari açığın olduğu ve dış finansman ihtiyacı içindeki ülkeler fed ’in uygulayacağı para politikalarından oldukça etkilenir Örneğin ; Fed Faiz arttırımı yoluna gittiğinde ülke içinden ciddi bir para çıkışı olacaktır. Sermayeyi tekrar kazanmak adına yüksek faiz uygulaması yada düşük enflasyon uygulamasına gidilir. Faiz oranlarında artış daha kısa vadede çözüm sunacağı için tercih edilen bir yöntem olacaktır.

Mortgage krizi fed üzerinde nasıl bir etki yaratmıştır?       

      Fed ikinci büyük krizini 2008 yılında mortgage krizi ile yaşamış ve çok farklı para politikaları ile gündeme gelmiştir. Amerikan dolarının dünya ticaretinde değişim aracı olarak kullanılması ve varlık alımlarında doların kullanılması dünya ekonomileri üzerinde de etki yaratmıştır. Kriz sonrası uygulanan genişlemeci para politikalarının ekonomi üzerinde yaratmış olduğu etki yatırımcı tarafından dikkat çekmiştir. Fed mortgage krizi sonrasında artan işsizlik ve ekonomik durgunluğun yaşandığı süreçte düşük faiz uygulaması yaparak piyasalarda canlanma yaratmaya çalışmıştır. Bu genişlemeci para politikası sayesinde dolaşımdaki para miktarı artarak Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler yatırımcı için yüksek getirisinden ötürü cazip hale gelmiştir. Düşük dolar politikası emtia ve kıymetli maden fiyatları grubunda yer alan altın ve gümüş üzerinde de etkili olarak yukarı doğru bir seyir ortaya çıkmıştır. Yerli para miktarıyla daha fazla dolar alınabiliyor olması uluslararası piyasada geçerliliği olan dolarla daha fazla miktarda altın, gümüş , ve her türden alıma konu olabilecek değerin portföy’e alınıp yüksek kar getirisi haline gelmesine neden olmuştur. Dünyada özellikle sanayi grubunda kullanılan petrol ve türevi maddeler dolardaki bu seyirden oldukça etkilenerek hammadde girdi fiyatları üzerinde etki yarattı. Son tüketiciyi düşük maliyetli ürünler sayesinde daha az para ile daha çok ürün imkanına kavuşturarak kişisel ekonomisinde olumlu etkiler yaşattı. Fed politikaları, global piyasalarda hisse senetleri üzerinde de yükseliş yönünde etkisini hissettirerek yatırımcının talebini çekmektedir .fed ’in genişlemeci para politikasını terk ederek faiz oranlarını yükseltip nakit para miktarını azaltması piyasalarda emtia ve hisse senetlerinde düşüşün gerçekleşmesine  neden olacaktır.

Amerikan merkez bankası fed ’in faiz ve para politikaları hakkında aldığı kararlar küresel olarak birçok etkilere sahip olup uzun süredir sürdürdüğü düşük faiz  bol likidite uygulaması Türkiye gibi cari açığı olup dış finansman ihtiyacında olan ülkelerde olumlu sonuçlar yaratarak ekonomik olarak büyümeye neden olacaktır. Dünyanın süper gücü Amerika’nın para yönetim merkezi fed, para politikaları ve kararları ile tüm dünya ekonomisini derinden etkilemektedir.

Bir önceki yazımız olan Ziraat Bankası Doğrudan Borçlandırma Sistemi başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ